Hoe informeer je Nederlanders over een verandering in het luchtruim?

Vanaf de grond gezien lijkt het een oneindige ruimte: de lucht boven ons. Maar dat is schijn. De lucht boven Nederland (en daarbuiten) bevat een complexe infrastructuur voor vliegverkeer. En net als de wegen op het land en vaarwegen, moet ook de infrastructuur van het luchtruim onderhouden worden. Het programma Luchtruimherziening werkt in opdracht van het kabinet aan een nieuwe indeling van het Nederlandse luchtruim.

Het kabinet heeft op 21 februari 2025 de Tweede Kamer geïnformeerd over het schetsontwerp van een nieuwe indeling van het Nederlandse luchtruim en de aanpak voor het hoger naderen van luchthavens, inclusief kaarten en tekeningen.

Net als anderen meer weten over luchtruimherziening?

Bezoek de website

Het vernieuwde luchtruim

Slimmer ingedeeld

Door het oefengebied van de Koninklijke Luchtmacht in het noordelijke deel van het Nederlandse luchtruim uit te breiden, kan de Luchtmacht beter trainen met de F35-gevechtsvliegtuigen. Dit vereist ook aanpassing van andere delen van het Nederlandse luchtruim. Het uitgangspunt van de nieuwe indeling is om zo kort mogelijk te vliegen. Dit leidt tot minder uitstoot van CO2, stikstof en overige schadelijke stoffen, waarmee het kabinet invulling geeft aan de Europese doelstellingen van Single European Sky.

Stillere en schonere aanvliegroutes

Het tweede onderdeel van de luchtruimherziening zijn de projecten die het hoger aanvliegen (Hoger Naderen) van luchthavens mogelijk maken. Dichtbij luchthavens vermindert dit het geluid en de uitstoot van vliegtuigen. De nieuwe indeling van het luchtruim legt hiervoor de basis.

Dit roept vragen op bij iedereen die onder het luchtruim leeft. Want wat betekent dit voor de leefomgeving? En waarom moet dit eigenlijk gebeuren? Een project van deze omvang vraagt om transparante, toegankelijke en betrouwbare visuele communicatie.

Duwtje x Keijzer

Voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ontwikkelden wij samen met gedragsbureau Duwtje, een vernieuwende aanpak waarin design, gedrag en communicatie samenkomen. Het resultaat: toegankelijke en visuele communicatie over de herziening van het Nederlands luchtruim. Het luchtruim lijkt misschien iets abstracts, maar het raakt ons allemaal. Het gaat over veiligheid, duurzaamheid, geluidsoverlast en onze vrijheid om te reizen.

Samen met Duwtje hebben we het vraagstuk ontleed: gedrag, strategie en design. Complexe onderwerpen maken dat we sneller op gevoel afgaan dan op feiten. Jargon en moeilijke termen kunnen de boodschap onduidelijk maken, maar zijn soms onvermijdelijk. Hier komt de studio in beeld: door visuele ondersteuning wordt de luchtruimherziening veel concreter en makkelijker te begrijpen.

Onze aanpak

Bottom-up communicatie
Gedragswetenschap als fundament
Een beeld zegt meer dan duizend woorden

Bottom-up communicatie

We kozen bewust voor een benadering die vertrekt vanuit het perspectief van de Nederlander. What’s in it for me? Wat verandert er boven mijn hoofd? Geen top-down overheidscommunicatie, maar bijvoorbeeld verhalen vertellen door voorbeeldfiguren zoals een piloot of luchtverkeersleider. Herkenbaar, menselijk, en zonder overheidsjargon.

Gedragswetenschap als fundament

Samen met Duwtje analyseerden we hoe de doelgroep informatie verwerken en waar weerstand ontstaat. Op basis van hun gedragsmodel brachten we de informatiebehoeftes in kaart: van ‘wat is de huidige situatie?’ tot ‘wat betekent dit voor mij?’. De visuele middelen zijn gebouwd rondom deze lagen – zodat de inhoud aansluit bij het brein én gevoel van de gebruiker.